Podczas I Kongresu Zdrowia Pracodawców RP, który odbył się w dniach 29-30 września br. pod hasłem „Zdrowy obywatel, zdrowa Polska”, polscy przedsiębiorcy oraz eksperci z dziedziny medycyny, ochrony zdrowia, prawa, ekonomii i HR (human resources) dyskutowali o kierunkach rozwoju systemu ochrony zdrowia w Polsce.

W obliczu zmian demograficznych, starzenia się społeczeństwa i potrzeby utrzymywania pracowników jak najdłużej w stanie zdrowia polscy pracodawcy coraz chętniej inwestują w ubezpieczenia zdrowotne, w tym lekowe, dla pracowników. Inwestowanie w zdrowie pracownika przekłada się realnie na korzyści dla przedsiębiorstwa, zarówno wizerunkowe, jak i finansowe – firma zyskuje zdrowego, efektywnie pracującego, zaangażowanego pracownika.

Podczas panelu dyskusyjnego „Dodatkowa refundacja leków w programach zdrowotnych pracodawców” eksperci argumentowali, jak ważne jest inwestowanie w zdrowie pracowników i budowanie programów zdrowotnych uwzględniających ich realne potrzeby i problemy. Pakiety zdrowotne dla pracowników zawierają przede wszystkim dostęp do opieki medycznej, ubezpieczenia grupowe, dofinansowanie do kart sportowych czy akcje profilaktyczne. Co jednak w przypadku, gdy pracownik zachoruje?

Nowoczesnym rozwiązaniem zapewniającym dodatkową refundację leków dla pracowników jest ubezpieczenie lekowe. Umożliwia pracownikowi uzyskanie dofinansowania do kosztów zakupu leków, zmniejszając jego odpłatność za leki na receptę – zarówno refundowane przez NFZ, jak i nierefundowane. Ubezpieczenie lekowe może zapewniać również dostęp do często bardzo drogich, innowacyjnych terapii lekowych, które gwarantują pracownikowi lepsze efekty terapeutyczne. Ubezpieczenia lekowe są dostępne w ofertach kilku towarzystw ubezpieczeniowych.

By efektywnie przekładać się na korzyści dla firmy, inwestycje pracodawcy w zdrowie pracowników powinny kompleksowo odpowiadać na potrzeby pracowników. Kluczowe dla skuteczności programów ochrony zdrowia pracowników jest uwzględnianie wszystkich sfer dbałości o zdrowie: profilaktyki, dostępu do świadczeń medycznych, edukacji zdrowotnej oraz dofinansowania do zakupu leków.

Jakub Szulc 
ekspert ochrony zdrowia, EY Polska

Wydatki ponoszone na zdrowie są pokrywane przez NFZ bądź z prywatnych kieszeni Polaków, natomiast koszty chorób dotyczą całej gospodarki – zaliczają się tu utracone korzyści przedsiębiorstw z tytułu niezdolności pracowników do pracy, zmniejszona dynamika wzrostu PKB. Dlatego tak ważne jest postrzeganie wydatków na zdrowie nie tylko jako kosztu, ale jako inwestycji, która realnie przekłada się na zmniejszenie strat związanych z chorobami pracowników.

Aleksandra Leśniańska
praktyk corporate wellness,
Grupa Be Well

Pracodawcy, inwestując w zdrowie pracowników, dążą do tego, by w pełni wykorzystywać potencjał pracowników a w razie ich choroby, skracać czas absencji a tym samym ponoszone przez firmę koszty poprzez dostarczenie opieki medycznej. Inwestycja w abonamenty medyczne ułatwia dostęp do lekarza, ale rozwiązuje tylko część problemu i nie gwarantuje szybkiego powrotu pracownika do zdrowia. Dopiero dobrze dobrane i szybko podjęte leczenie oraz dostęp do odpowiednich leków gwarantuje pracownikowi szybki powrót do pełnej efektywności. 

23-24 września miała miejsce II edycja Kongresu Farmacja 21. Farmaceuci w ochronie zdrowia. Konferencja zgromadziła przedstawicieli środowiska farmaceutycznego, samorządów aptekarskich, ministerstwa zdrowia, jednostek nadzorujących oraz naukowych. Poruszano tematy ważne dla polskich farmaceutów, m.in. rozwój naukowy farmaceutów, opieka farmaceutyczna, regulacje prawne wykonywania zawodu, zmiany na rynku leków w Polsce. Nie zabrakło rozmów o umocnieniu roli farmaceuty w systemie ochrony zdrowia w obliczu zmian systemowych.

Postulaty farmaceutów

Wśród wystąpień reprezentantów środowisk farmaceutycznych dominowały te dotyczące regulacji prawnych wykonywania zawodu farmaceuty, stworzenia ustawy o zawodzie a także uwzględnienia farmaceutów w systemie ochrony zdrowia jako partnerów dla lekarzy, wspierających ich w opiece nad pacjentem. Wykorzystanie możliwości i wiedzy farmaceutów pozwoliłoby odciążyć lekarzy POZ oraz zapewnić pacjentom dostęp do fachowych porad zdrowotnych. Również kwestia kształcenia ustawicznego, szkolenia specjalizacyjnego farmaceutów wzbudziła dyskusję uczestników konferencji. Elżbieta Piotrowska-Rutkowska, Prezes Naczelnej Izby Aptekarskiej, domagała się uwzględnienia potencjału farmaceutów w systemie ochrony zdrowia. Zwróciła również uwagę na marginalizowanie zawodu farmaceuty i brak zewnętrznego systemu motywacji, który wyróżniłby farmaceutów posiadających specjalizację.

Stanowisko ministerstwa

W planach ministerstwa, reprezentowanego przez Podsekretarza Stanu Krzysztofa Łandę, znalazła się m.in. koncepcja apteki jako placówki opieki zdrowotnej – wprowadzenia opieki farmaceutycznej przypisanej do farmaceuty a nie do apteki, co umożliwiłoby konkurencję pomiędzy aptekami. Nie padły jednak żadne konkretne propozycje finansowania opieki farmaceutycznej, jedynie deklaracja, że postulaty farmaceutów oraz kondycja finansowa aptek będą brane pod uwagę – szczególnie z uwagi na równoległy projekt ograniczenia asortymentu aptek poprzez wycofanie produktów niezwiązanych ze zdrowiem pacjenta, tj. kosmetyki. W obrocie pozaaptecznym mają natomiast pozostać małe opakowania leków do stosowania doraźnego, np. leki przeciwbiegunkowe a niektóre leki zostaną całkowicie wycofane ze sprzedaży pozaaptecznej. Poruszono również temat konieczności zmian w reagowaniu na reklamy leków niezgodne z aktualną wiedzą medyczną – sankcje będą bardziej dotkliwe i egzekwowane natychmiast.

Zmiany systemu ochrony zdrowia

Kongres Farmacja 21. Farmaceuci w ochronie zdrowia był również okazją do dyskusji nt. wzrostu znaczenia dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych i lekowych w kontekście zmieniającego się systemu ochrony zdrowia. Podczas wystąpienia „Planowane zmiany w systemie ochrony zdrowia i ich wpływ na rozwój ubezpieczeń lekowych” dr Jerzy Gryglewicz, ekspert systemów ochrony zdrowia, wykładowca Uczelni Łazarskiego w Warszawie przedstawił prognozy zmian systemowych i ich możliwe skutki dla farmaceutów. W proponowanej przez ministra zdrowia koncepcji Narodowej Strategii Zdrowia, która ma obowiązywać od 2017 r., planowane są zmiany systemowe w organizacji i finansowaniu opieki zdrowotnej w Polsce. Likwidacja NFZ i utworzenie Wojewódzkich Urzędów Zdrowia a także powrót do budżetowego systemu finansowania na poziomie regionalnym to tylko niektóre planowane zmiany. Wprowadzenie opieki koordynowanej przez zespoły podstawowej opieki zdrowotnej znacznie ograniczy dostęp do lekarzy specjalistów. Może to również spowodować wzrost zainteresowania pacjentów rozwiązaniami zapewniającymi dostęp do specjalistycznego leczenia oraz do leków refundowanych, tj. ubezpieczeniami zdrowotnymi i ubezpieczeniami lekowymi, które oferują dodatkową refundację do zakupu leków, zmniejszając tym samym odpłatność pacjenta za leki. Korzystają na tym wszyscy – pacjenci, pacjenci, system ochrony zdrowia, gospodarka i państwo.

Zapraszamy do udziału w Kongresie Farmacja 21

Ubezpieczenia lekowe: służą pacjentom i odciążają publiczny system

"Prywatne ubezpieczenia lekowe to świadczenia komplementarne, uzupełniające system publiczny tam, gdzie nie zapewnia on pełnej realizacji potrzeb ubezpieczonych. Wysoki poziom współpłacenia do leków refundowanych lub konieczność ponoszenia pełnej odpłatności za leki Rx tworzą przestrzeń do poszukiwania rozwiązań uzupełniających ten system – mówi Karolina Bartoszek, prezes zarządu spółki epruf.

Rynek Aptek: Jakie czynniki odpowiadają za pojawienie się na rynku prywatnych ubezpieczeń lekowych?

Karolina Bartoszek: Pojawienie się ubezpieczeń lekowych wynika z zapotrzebowania na takie produkty. Powodów jest kilka. Po pierwsze, poziom prywatnych wydatków na opiekę zdrowotną w Polsce jest  wysoki. Według danych firmy PMR za 2014 rok, jedynie 65 proc. wydatków na zdrowie jest opłacanych ze środków publicznych. Pozostałe 35 proc. pokrywamy z własnych kieszeni.
Zastanawiająca przy tym jest struktura tych prywatnych wydatków. 20 proc. to koszt usług lekarskich i rehabilitacyjnych. 9 proc. pochłaniają abonamenty medyczne i ubezpieczenia zdrowotne. Kilka procent to szara strefa i pozostałe wydatki związane ze zdrowiem. Ponad 60 proc., czyli 23 mld zł, to wydatki ponoszone na leki i wyroby medyczne. 

RA: Jak oceniają Państwo „chłonność” tego rynku?

KB: O ile rynek ubezpieczeń medycznych i abonamentów to obszar w miarę dojrzały, funkcjonujący od lat, choć nadal oferujący możliwości rozwoju, o tyle rynek ubezpieczeń lekowych nadal  jest mało zagospodarowany i jeszcze niewystarczająco nasycony.

Potrzeba zapewnienia sobie dostępu do usług medycznych, w tym wsparcia finansowego w obszarze farmakoterapii, jest naprawdę duża. Szczególnie jeśli spojrzymy na to, które leki i w jakim zakresie są refundowane.

40 proc. sprzedawanych w aptekach leków to produkty dostępne bez recepty, a 60 procent – leki wydawane z przepisu lekarza (źródło: Pharmaexpert, 2015). W grupie leków na receptę, 65 proc. to leki refundowane. To oznacza, że zakup 35 proc. leków Rx nie jest w żaden sposób wspierany przez system ubezpieczenia publicznego.

W dodatku w Polsce poziom współpłacenia pacjentów do leków na receptę jest jednym z najwyższych w Europie i sięga ponad 40 procent (źródło: Pharmaexpert, 2015). W efekcie jednym z obserwowanych zjawisk jest rezygnacja z realizacji recepty ze względów finansowych. Pacjentów zwyczajnie nie stać na to, by zrealizować receptę i wykupić leki [...]"

Zakup 35 proc. leków Rx nie jest w żaden sposób wspierany przez system ubezpieczenia publicznego.

Przeczytaj całość wywiadu na rynekaptek.pl